Hoe wordt linnen kleding gemaakt?

Eugenie, jij bent van de vlasfabriek. Waarom wordt vlas na het oogsten zo in rijtjes op de grond gelegd? Nou, in de vlasplant zit de vezel. En die vezel is supersterk. Die loopt helemaal van de wortel tot in de top. De binnenkant is hout en de buitenkant is eigenlijk de vezel. Zo kan je er natuurlijk geen kleding van maken. En hoe doe je dat dan? Dat doen we eigenlijk door te laten dauwroten. Wat is dat? Dauwroten is eigenlijk dat het vocht van de dauw of van de regen en dan de temperatuur zorgen ervoor dat bepaalde schimmels groeien. En die schimmels gaan die lijmstoffen opeten. Dus dat dauwroten is eigenlijk rotten? Ja, en door het roten komt het van elkaar los te liggen. Geroot vlas. Zo heeft het een helemaal andere kleur gekregen en de vezel zit eigenlijk los in de plant. Ziet er echt wel uit als iets waar je er kleding van zou kunnen maken. Dus het roten zorgt ervoor dat de schimmels het opeten en de vezel vrij komt te liggen. En als beide kanten goed geroot zijn, dan rollen we het op. En dan kan je er kleding van maken. Dit doen jullie dan in de fabriek? Ja, in onze fabriek halen we de vezel eruit. Uit het hele land komen enorme balen met vlas naar de fabriek hier in Sluiskil. In een aantal stappen halen ze de vezel uit het gedroogde vlas. En ze hebben nog een heleboel te doen. Voordat je van vlas kleding kan maken, moet er nog veel gebeuren. De balen vlas worden afgerold op de lopende band. Daarna gaat 't door de brakelmachine om het vlas te brakelen. Maar hoe doet de machine dat dan? In de brakel zitten brakelrollen, een soort tandwielen. En het vlasstro gaat er doorheen en daardoor wordt de plant gekneusd. Het hout breekt en de vezel blijft over. In plaats van dat je dat met je handen doet, gaat het dan zo tussen die tandwielen? Inderdaad. En daarna? Daarna wordt de vezel gezwingeld. Dit is de zwingelmachine. Dit zijn een soort wieken van molens waar messen op zitten. Dit zijn dus de messen? Ja. En dan als een molen, dus dit kan draaien? Ja, hij kan draaien. En dan slaan die wieken eigenlijk tegen het vlasstro aan. En wat valt er dan weg? De korte vezel en het hout vallen eigenlijk van de lange vezel af. Zijn er dan verschillende soorten vezels? Ja, in de plant zit een lange vezel en een korte vezel. Dit is de lange vezel. O wauw. Maar dit is gewoon net haar. Van de lange vezel maken we textiel. Dus hier kunnen we een draad van maken. En dit is de korte vezel. Nou, dat is inderdaad wel kort. Dit kan je mengen met katoen en dan kan je er ook weer kleding van maken. Het is echt veel korter dan de lange vezel. O ja, dit is echt veel langer. Van vlas kan je nog veel meer dingen maken behalve kleding. Je kan er ook papier van maken en ook dollarbiljetten. Wauw, geld van linnen. Vlas wordt niet alleen gebruikt voor textiel of om te eten. Lijnzaadolie wordt ook gebruikt om verf van te maken. En het hout dat in de stengel zit, wordt ook gebruikt in bouwpanelen. En de korte vezel zit ook weleens in isolatiemateriaal. En zo worden alle delen van de plant gebruikt. Het is een heel duurzaam gewas. En zo meteen gaan we kijken hoe je van zo'n lange vezel linnen maakt. Al eeuwenlang zijn mensen bezig met wat de vlasplant allemaal kan. De Egyptenaren gebruikten linnen doeken om mummies in te wikkelen. En in de 17e eeuw was vlas ook een belangrijk handelswaar. In Nederland was een bloeiende linnenindustrie. Er waren heel veel spinnerijen en weverijen en linnen werd hier ook gemaakt. Maar door de komst van het goedkopere katoen en andere stoffen gemaakt van plastics was er steeds minder interesse in linnen en verdween het een beetje van de akkers. Maar nu is linnen weer helemaal terug en wordt het veel meer verbouwd, ook hier in Nederland. Maar wat gebeurt er nou met deze balen als ze hier de deur uitgaan? Hoe maak je van deze vezels linnen stof? Daarvoor moet je eerst draad maken. Het maken van de draad gebeurt bij een spinnerij. Die zitten vooral in het buitenland en bijna niet meer in Nederland. Met gesponnen vlasdraad kan je weven. Dan krijg je linnen stof. En daarmee kan je kleding naaien. Het hele proces van het zaaien van vlaszaad totdat linnen kleding in de winkel ligt, kan bijna twee jaar duren. Fantastisch wat je allemaal met vlas kan, hè! Van linnen kleding tot lijnzaadolie en van isolatiemateriaal tot hockeysticks. Gelukkig is hier nog meer dan genoeg vlas om te oogsten, dus aan de slag! Hee, Bobby! We gaan de cabine in. Het is tijd om vlas te plukken.