Wat was de Bronstijd?

Nederland, 4000 jaar geleden. Ons land ziet er dan nog heel anders uit dan nu. Er wonen alleen nog maar kleine groepjes met boeren. Ze houden dieren, verbouwen graan en andere gewassen op hun akkers en ze hebben alleen nog maar werktuigen van bot, hout en steen. Het is de Late Steentijd. Maar dan wordt er in het Midden-Oosten en in Europa een heel nieuw metaal uitgevonden. En dat is dit: brons. Er breekt een nieuwe tijd aan. De Bronstijd. Hee, Luc. Hee, Pascal. Jij bent archeoloog. Klopt, ja. Hoe weten we dat er hier in Nederland een Bronstijd was? Omdat we voorwerpen uit de Bronstijd terugvinden. Zoals een bijl. En doordat we in opgravingen hele Bronstijddorpjes vinden, zoals hier. We staan op een opgraving van de Universiteit Leiden waar studenten archeologie nu net zo'n dorpje uit de Bronstijd aan het opgraven zijn. Dit is zo'n dorpje. Het loopt nog helemaal door die kant op. Zo! Echt gigantisch! Dit soort dorpjes met twee, drie boerderijen vinden we in bijna heel Nederland terug. Hoe weet je dan dat hier een boerderij was? We lopen net door de ingang. En we zien dat aan de paalsporen. Verkleuringen die de palen in de grond hebben achtergelaten. Hier zie je het echt heel erg goed, hè? Ja, dit is een hele duidelijke. Als ik het zo zie, is het nog best wel een grote boerderij. Ze konden meer dan 40 meter lang worden. En hoeveel mensen woonden in zo'n dorp? Zo'n 20 tot 30 mensen, met hun vee, met akkertjes, hekjes, greppels. Vaak in de buurt van een rivier, zoals hier de Maas. Dat brons, hoe kwamen ze daar aan? Door ruilhandel met Engeland en Duitsland. Want koper en tin, waar brons van gemaakt is, komt hier in de bodem niet voor. Ik ga eens even kijken. Goed zo. Doei. Doei. Hoe dat leven zo'n 3500 jaar geleden in de Bronstijd eruitziet? Nou, zo dus. Een grote boerderij daar, met hier een open schuur. Iedereen is boer en werkt dus op het land. Ook de kinderen helpen mee. Daar verbouwen ze graan, en hier lijnzaad voor olie. En de oogst slaan ze op in zo'n schuurtje op palen, een spieker. Ze houden dieren, waaronder runderen, varkens, schapen en geiten. Ze gebruiken nog steeds gereedschappen van bot, hout en steen. Maar nu dus ook van brons. En dat verandert veel.