Waarom is nepnieuws gevaarlijk?

Zo zo Jos, jij bent factchecker bij Pointer. Ja. En jij onderzoekt of berichten die rondgaan op internet kloppen of niet. Maar waarom verspreiden mensen überhaupt nepberichten? Ja, ja, dat vraag ik me af. Er kunnen allerlei redenen zijn, maar een van de redenen dat is geld verdienen. Misschien herken je zelf ook wel dat als je een bericht tegenkomt wat heftig is of emotioneel, dat je blijft kijken, dat je doorklikt, dat je klikt. En ja, ze willen die kliks van jou, die aandacht van jou. Want uiteindelijk met al die likes en die kliks kunnen ze geld verdienen. Oke? Dus zij zorgen ervoor dat een bericht heel prikkelend is zodat jij erop klikt. Ja, en dan hoeven die berichten dus ook helemaal niet waar te zijn. Dat is ook hoe deze vloggers te werk gaan. Jij betaalt geld voor een abonnement en in ruil daarvoor geven zij jou allemaal spannende weetjes over bekende mensen. Maar of die weetjes dan kloppen, dat maakt helemaal niet meer uit. Want jij hebt er al voor betaald. Journalisten die zoeken het uit. Die gaan op zoek naar de feiten. En zo’n juicevlogger, ja, die wil vooral dat jij ervoor betaalt. Die roept gewoon wat. Ja, nou, dat zie je de hele tijd gebeuren op social media. Iets anders wat ook wel werkt, dat is onzekerheid bij mensen, bijvoorbeeld over hun uiterlijk. Dit is een video, die ging heel veel rond en dit gaat over kaal worden. Had ik zelf een beetje last van en moet jij maar eens kijken. Ben benieuwd wat je van dit filmpje vindt. Ik vertel jullie eindelijk hoe ik mijn haaruitval ben tegengegaan en hoe ik naar dit haar ben gegaan. Wat? Ik gebruikte rozemarijnolie van S. Ik heb elke dag 2 tot 4 druppels per plek gedaan en ingemasseerd. Na een week waren er al babyhaartjes te zien en na een maand waren de plekken helemaal teruggegroeid. Koop nu via mijn link. Wow, waar kijk ik naar? Dat denk ik ten eerste. Ja kijk, ik kan me wel heel goed voorstellen… Dit ziet er wel gelikt uit. Ja ik kan je verklappen, er klopt helemaal niks van. Maar hoe weet je dan dat het niet waar is, dat het nep is? Ja, als je dat clipje wat we net keken nou even stil zet, dan zie je hier de mevrouw die kaal wordt. En hier zie je de mevrouw met het mooie haar en uiteindelijk zie je nog een mevrouw. Er wordt hier eigenlijk drie keer gebruik gemaakt van een andere vrouw. Kijk, zij heeft een andere kleur ogen. Oh ja! Dan deze vrouw. Dat is bruin en dat is groen. Ja, ze hebben… Kijk ook vooral naar die neus, die heeft een hele andere vorm. Verschil in huidskleur. Dit zijn gewoon drie verschillende vrouwen. En ze doen alsof het dezelfde is. Ja. En het lijkt alsof een kale mevrouw opeens een volle bos met haar heeft maar in werkelijkheid is het gewoon een andere vrouw. Het is gewoon aan elkaar geknipt en geplakt. Je wordt gewoon weer genept waar je bij staat. Ja. Maar kan het dan wel zo zijn dat het middel alsnog gewoon wel werkt? Nou, dat wilden wij natuurlijk ook weten, dus dat hebben we voorgelegd aan een arts. Hij is dermatoloog, dus hij weet alles van haar en huid en hij zei daar dit over. Na een week waren er al babyhaartjes te zien en na een maand waren de plekken helemaal teruggegroeid. Het is onmogelijk. Absoluut onmogelijk. Binnen een week al babyhaartjes. Zo snel groeien die haren helemaal niet en binnen een maand had ik mijn volledige haardos weer terug. Duidelijk he? Nou, absoluut onmogelijk. En wat is nou naast geld verdienen nog een andere reden om nepberichten te verspreiden? Nou, het kan ook een politieke redenen gaan. Bijvoorbeeld om mensen te beïnvloeden, om mensen tegen elkaar op te zetten. Of ook misschien wel om ervoor te zorgen dat mensen op de ene of de andere partij stemmen, uiteindelijk. En we hebben dat best wel vaak gezien afgelopen jaren in de Verenigde Staten bijvoorbeeld. Nou heb ik een paar berichten verzameld. Hier werd gezegd dat het IQ van Kamala Harris was heel laag zou zijn, dus dat zij eigenlijk heel dom zou zijn. Oke. Op social media veel gedeeld. Dat klopt niet en dit is een bericht…Er werd gezegd dat er een bom zou zijn gevonden bij een bijeenkomst van Trump. Maar die foto van die hond, die was al een paar jaar eerder gemaakt dus dat klopt ook helemaal niet. Ook bij ons in Nederland gebeurt het. Deze foto werd gedeeld in tijden van Corona. Nou, toen moesten wij allemaal afstand houden van elkaar. En mondkapjes op. Ja en dit is een foto van onze ministers. Die staan gewoon dicht op elkaar, geen mondkapje op en het werd veel gedeeld op social media, waren mensen boos over. Ja maar, maar dat snap ik dan wel. Ja, snap ik ook wel een beetje. Alleen deze foto, die was drie jaar eerder genomen. Dit werd toen gedeeld om een soort boosheid tegen de ministers te creëren. Maar die foto was helemaal niet van toen. Tjonge jonge. Het was een ouder bericht. Ik heb er hier nog eentje, je ziet allemaal rotzooi op straat. Er staat bij: dit was de klimaatmars. Alsof dus de activisten die voor het klimaat hadden gedemonstreerd heel veel rotzooi hadden achtergelaten. Ja, deze foto was eigenlijk gemaakt naar een concert van Billie Eilish in Amsterdam. Oh ja, daar was troep achtergebleven. Ja. Heeft met die hele klimaatmars niks te maken. En hoe erg is het nou dat dit soort nepberichten steeds vaker verschijnen en ook best wel veel gedeeld worden en zo? Ja, kijk, op het moment dat wij vaker nepnieuws te zien krijgen zou het best wel kunnen zijn dat je op een gegeven moment gaat twijfelen aan echt nieuws en dat je eigenlijk helemaal niet meer weet wat je nou moet geloven. En uiteindelijk kan dat er ook voor zorgen dat we tegenover elkaar komen te staan. Dat we een beetje ruzie gaan maken over wat klopt er nou, wat klopt niet? Ja, dat moeten we volgens mij echt niet willen. Nee, dat is geen goeie ontwikkeling.